Ekonomi

Türkiye: İmalat PMI Aralık’ta 52,1 seviyesinde

İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) ve IHS Markit’in açıkladığı verilere göre; Aralık ayında imalat PMI 52 seviyesinden 52,1 seviyesine yükseldi. Enflasyonist baskıların imalat sektörü üzerindeki olumsuz etkileri görülmekle beraber, yoğun fiyat artışlarına bağlı olarak talep ve üretim de ivme kaybetmiştir. PMI, Haziran 2020’den beri Mayıs 2021 hariç olmak üzere (kapanma etkisi) 50 baz değeri üzerinde büyüme bölgesinde kalmaktadır. 

 

PMI verisinin ayrıntılarına bakacak olursak; girdi maliyetleri ve nihai ürün fiyatlarında yüksek oranlı artışlar kaydedilmiştir. Üretim ve yeni siparişler yavaşlamasına rağmen, sektör istihdam artırmayı Aralık ayında da sürdürmüştür. Girdi maliyetlerindeki artış, bugün ortaya konan Aralık ayı enflasyon oranlarının da gösterdiği üzere son yılların rekor denebilecek bir artış oranına işaret etmektedir. Maliyet yüklenimleri liranın değer kaybıyla büyük ölçüde sürüklenmeye devam ederken, bunun satılan mamul fiyatına yansıması ile beraber tüketici enflasyonu etkisi hızla artmaktadır. Fiyat artışlarının getirdiği belirsizlik ile beraber mal ve stok yenilemenin de zorlaşması piyasadaki satışları etkilemekte, tedarikçilerden mal teminini zorlaştırmakta ve müşteri siparişlerini de olumsuz olarak etkilemektedir.

 

İhracat siparişlerinde, yurtdışındaki dış talep eksenli görüntü ile görece iyi durum gözlenmektedir. Firmalar ise üretim kapasitelerini artırma kapsamında istihdam genişlemesi yapmaktadırlar. Buna karşılık, genel sipariş eğilimlerindeki düşüş ve yurtiçi piyasa koşullarındaki yavaşlama sektörün genişlemesi açısından aşağı yönlü risk teşkil etmektedir. Fiyat baskılarının talep şoku üzerinden üretim yavaşlaması yaratması gibi bir çekince bulunmaktadır. Bu noktada, mal ve stok temin etme ve yenileme açısından da ortaya “yerine koyma maliyeti” gibi bir kavram çıktığından sadece mevcut girdiden elde edilen kar marjı dikkate alınmamakta, tedarikçiler stok yenileme sürecinde ortaya çıkan ek maliyet unsurlarını da satılan mal fiyatına önden yansıtmaktadırlar. Bu durum, ileriye dönük fiyat belirlemede zorlanma nedeni ile teslimat veya alımdan cayma, buna bağlı olarak da ticari faaliyet yavaşlaması getirmektedir. Benzer sorun, yurtdışı teslimat ve hammadde temininde de yaşanmakta, küresel fiyat baskıları ve nakliye maliyetlerinin yüksekliği girdi temini ve teslimat süreleri açısından sıkıntı yaratmaktadır. Fiyat dalgalanmaları halen çok yüksek bir boyutta gerçekleşmektedir. Firmaların maliyet yönetimi, bu aşamada devreye girerek gerek üretim, gerekse de istihdam eğilimleri açısından değerlendirilecektir.

 

PMI Üretim Endeksi… Kaynak: TÜİK, İstanbul Sanayi Odası, IHS Markit, Bloomberg

 

Temel sorunların maliyet ekseninde yoğunlaştı gözleniyor. Özellikle, yurtiçinde kurlardaki dalgalanmadan kaynaklı fiyat belirsizliği ve artışları, küresel tedarik zincirlerindeki aksama kaynaklı enflasyon etkisini katmanlandırıyor. Bu durum, yurtiçindeki talep ve üretim eğilimlerini olumsuz etkileyebilecektir. Dış talep konusunda ise, özellikle ana tedarik bölgelerimiz ve ihracat pazarlarımız açısından Omicron varyantı ekseninde Covid-19 salgınının durumunu değerlendirmek gerekir. Tüm bu gelişmelerin, sektör açısından zorlayıcı olabileceğini ve sektörel ivme kayıplarına neden olabileceğini tahmin ediyoruz.

 

Kaynak Enver Erkan / Tera Yatırım
Hibya Haber Ajansı

Etiketler

Berkan Yıldırım

1992 doğumlu. Eskişehir Üniversitesi Radyo Televizyon ve Sinema bölümü 3. sınıf öğrencisi. 2 yıldır çeşitli dergilerde editörlük görevi yapmaktadır. En büyük hayali ulusal bir gazetede editörlük görevine devam etmek.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı